Skip to content
Hero image for उत्तम-स्मार्टफोन-छायाचित्रणाय परामर्शः

उत्तम-स्मार्टफोन-छायाचित्रणाय परामर्शः

Published:

१. स्व-लेंसं स्वच्छं कुर्वन्तु

इदं सरलं श्रूयते, किन्तु अङ्गुली-मुद्राः (fingerprints) तथा च युतकस्य धूलिः (pocket lint) तीक्ष्ण-स्मार्टफोन-चित्राणां शत्रवः सन्ति। छायाचित्रणात् पूर्वं मृदु-वस्त्रेण स्व-लेंसं मार्जयन्तु।

२. प्रकाशे नैपुण्यं प्राप्नुवन्तु (Master the Light)

उत्तमः प्रकाशः महत्त्वपूर्णः अस्ति। प्राकृतिक-प्रकाशः प्रायः सर्वोत्तमः भवति।

  • स्व-विषयम् एवं स्थापयन्तु यत् प्रकाशः तस्मिन् मोहकतया पतेत् (यदि शक्यं तर्हि उपरिष्टात् आगच्छतः कठोर-सूर्यप्रकाशात् परिहरन्तु)।
  • यदा अन्तः भवन्ति तदा वातायन-प्रकाशस्य उपयोगं कुर्वन्तु।
  • छायाभ्यः मा बिभ्यतु - ताः नाटकं गभीरतां च योजयितुं शक्नुवन्ति।
  • स्व-विषयस्य कृते फोकस-अनावृत्ति-च (focus and exposure) सेट् कर्तुं स्व-पटले (screen) ताडयन्तु (Tap)।

३. रचनायाः (Composition) मूलतत्त्वानि अद्यापि प्रयुज्यन्ते

तृतीयांश-नियमः, अग्रणी-रेखाः, सममितिः – सर्वाणि रचना-मार्गदर्शिकाः स्मार्टफोन-मध्ये अपि तथैव कार्यं कुर्वन्ति। साहाय्यार्थं स्व-कैमरा-अनुप्रयोगे ग्रिड-आच्छादनस्य (grid overlay) उपयोगं कुर्वन्तु।

गभीरतां रचयितुं स्व-अग्रभूमिः, मध्यभूमिः, पृष्ठभूमिः च इति एतेषां विषयं चिन्तयन्तु।

४. अंकीय-ज़ूम (Digital Zoom) परिहरन्तु

अंकीय-ज़ूम केवलं चित्रस्य एकं भागं कर्तयति (crops) तथा च विवर्धयति (enlarges), येन गुणवत्ता न्यूना भवति। यदि भवान् समीपं गन्तुं इच्छति, तर्हि तस्य स्थाने स्वपादान् चालयितुं प्रयतताम्। यदि तत् न शक्यं, तर्हि विस्तृतं (wider) गृह्णन्तु तथा च आपादने (editing) पश्चात् कर्तनं (crop) कुर्वन्तु।

५. पोर्ट्रेट-मोड-उपयोगं कुर्वन्तु (चयनात्मक-रूपेण)

पोर्ट्रेट-मोडः अनुकरणीयम् “क्षेत्रस्य गहनतां” (field of depth) (धूसर-पृष्ठभूमिम्) रचयति। इदं जनानां कृते कदाचित् वस्तूनां कृते च सम्यक् कार्यं करोति, किन्तु जटिल-पृष्ठभूमिषु अथवा सूक्ष्म-विवरणेषु (यथा केशेपु) प्रभावः कृत्रिमः दृश्यते। विचारपूर्वकं तस्य उपयोगं कुर्वन्तु।

६. स्व-चित्राणि सम्पादयन्तु

केवलं “फिल्टर्” (filters) इत्यस्य उपरि आश्रिताः मा भवन्तु। मूल-समायोजनानि कर्तुं संपादन-अनुप्रयोगानाम् (यथा अन्तर्निर्मित-छायाचित्र-अनुप्रयोगः, Snapseed, VSCO, अथवा Adobe Lightroom Mobile) उपयोगं कुर्वन्तु:

  • दीप्तिः (Exposure)
  • वैषम्यम् (Contrast)
  • प्रकाशाः/छायाः (Highlights/Shadows)
  • संतृप्तिः/जीवन्तता (Saturation/Vibrance)
  • तीक्ष्णता (Sharpness)

लघु-परिवर्तनानि महत् अन्तरं आनेतुं शक्नुवन्ति।

७. तृतीय-पक्षीय-कैमरा-अनुप्रयोगानाम् अन्वेषणं कुर्वन्तु

केचन तृतीय-पक्षीय-अनुप्रयोगाः (third-party apps) अधिकं मानविक-नियन्त्रणं (यथा शटर-गतिः ISO च), RAW-छायाचित्रण-क्षमताः, अथवा विशिष्ट-विशेषताः प्रददति याः भवतां पूर्वनिर्धारित-कैमरा-अनुप्रयोगे न भवेयुः।

नियमितरूपेण अभ्यासं कुर्वन्तु तथा च विभिन्न-कोणैः विन्यासैः (settings) च सह प्रयोगं कुर्वन्तु!