अपर्चर, शटर-गतिः, तथा च ISO इत्येतेषां अवगमनम्

अनावृत्ति-त्रिकोणः (Exposure Triangle): एकं सन्तुलन-कार्यम्

अनावृत्ति-नियन्त्रणं छायाचित्रणस्य मूलभूतं तत्त्वम् अस्ति। “अनावृत्ति-त्रिकोणः” त्रिभिः मुख्य-विन्यासैः (settings) निर्मितः अस्ति ये निर्धारयन्ति यत् भवतां कैमरा-संवेदकम् (sensor) यावत् कियत् प्रकाशः प्राप्नोति:

१. अपर्चर/रन्ध्रम् (Aperture): लेंस-मध्ये छिद्रस्य आकारं नियन्त्रयति (f/2.8, f/8, f/16 इत्यादि f-stops मध्ये मापितम्)। एकः विस्तृतः अपर्चर (लघु f-सङ्ख्या) अधिकं प्रकाशं प्रवेशयति तथा च गहनतायाः उथलं क्षेत्रं (shallow depth of field) (धूसर-पृष्ठभूमिं) रचयति। एकः लघु अपर्चर (बृहत् f-सङ्ख्या) न्यूनं प्रकाशं प्रवेशयति तथा च गहनतायाः दीर्घं क्षेत्रं रचयति (चित्रस्य अधिकः भागः तीक्ष्णः अस्ति)।

२. शटर-गतिः (Shutter Speed): नियन्त्रयति यत् कैमरा-संवेदकः कियत्कालं यावत् प्रकाशस्य सम्मुखे भवति (क्षणैः अथवा क्षणस्य अंशैः मापितम्, यथा 1/1000s, 1/60s, 1s)। एकः द्रुत-शटर-गतिः गतिं स्तम्भयति (freezes), यदा तु मन्द-शटर-गतिः गति-धूसरतां (motion blur) रचयितुं शक्नोति।

३. ISO: प्रकाशं प्रति भवतां कैमरा-संवेदकस्य संवेदनशीलतां नियन्त्रयति। एकः न्यूनः ISO (यथा १०० अथवा २००) न्यून-संवेदनशीलः भवति तथा च स्वच्छ-प्रतिमाः जनयति, यत् उज्ज्वल-स्थितीनां कृते आदर्शम् अस्ति। एकः उच्चः ISO (यथा १६०० अथवा ३२००) अधिक-संवेदनशीलः भवति, येन भवान् अन्धकार-स्थितीषु छायाचित्रणं कर्तुं शक्नोति, किन्तु अंकीय-रवम् (digital noise/grain) आनेतुं शक्नोति।

ते कथं परस्परं क्रियाम् कुर्वन्ति

अनावृत्ति-त्रिकोणे एकं विन्यासं परिवर्त्य तदेव समग्र-अनावृत्तिं (दीप्तिं) रक्षितुं अन्ययोः एकं वा उभौ वा समायोजितुं आवश्यकता भवति। उदाहरणार्थम्:

एताम् परस्पर-क्रियां अवगम्य भवान् केवलं सम्यक्-अनावृत्ति-प्राप्तेः परे अपि रचनात्मक-निर्णयान् कर्तुं शक्नोति। भवान् स्व-विषयस्य तथा च कलात्मक-दृष्टेः आधारेण गति-स्तम्भनं, पृष्ठभूमि-धूसरतां, अथवा न्यून-रवं (low noise) प्राथमिकतां ददातुं शक्नोति।